Bước vào ngày 1/10 – thời điểm mở đầu quý IV, thị trường thép trong nước và quốc tế đang có nhiều diễn biến trái chiều. Giá thép cuộn cán nóng (HRC) nhập khẩu giảm nhẹ, trong khi thép xây dựng kỳ vọng tăng trưởng nhờ yếu tố thời tiết thuận lợi. Các doanh nghiệp tôn mạ, ống thép vẫn thận trọng quan sát lực cầu. Cùng với đó, bối cảnh quốc tế ghi nhận áp lực nguyên liệu và những động thái bảo hộ thương mại mới.
Diễn biến quốc tế: Áp lực nguyên liệu và căng thẳng thương mại
Quặng sắt chịu áp lực giảm giá
Thị trường quặng sắt toàn cầu tiếp tục xu hướng giảm. Theo dữ liệu mới nhất, giá quặng sắt loại 62% Fe CFR Trung Quốc dao động quanh mức 105 USD/tấn – mức thấp so với tháng trước. Nguồn cung vẫn khá dồi dào trong khi nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc chưa bật tăng, tạo áp lực lên giá.
Một điểm đáng chú ý là Trung Quốc tạm dừng mua quặng từ BHP – tập đoàn khai khoáng lớn của Australia. Động thái này khiến thị trường lo ngại về gián đoạn chuỗi cung ứng và sự ảnh hưởng đến các nhà máy luyện thép tại châu Á.
Chính sách thương mại và tác động đến xuất khẩu thép
Các quốc gia tiếp tục siết chặt chính sách nhằm bảo vệ ngành thép nội địa. EU vừa áp thuế chống bán phá giá 12,1% đối với thép HRC nhập khẩu từ Việt Nam (ngoại trừ sản phẩm của Hòa Phát). Đây là thách thức mới đối với doanh nghiệp thép Việt Nam, đặc biệt là những đơn vị có xuất khẩu HRC sang châu Âu.
Tại châu Á, nhiều nước cũng đưa ra biện pháp ngăn chặn thép giá rẻ từ Trung Quốc, qua đó tăng cường tính cạnh tranh của các doanh nghiệp bản địa.
Sản xuất và PMI tại Trung Quốc
Chỉ số PMI thép Trung Quốc trong tháng 9 giảm xuống còn 47,7% – dưới ngưỡng 50, phản ánh xu hướng thu hẹp sản xuất. Nguyên nhân đến từ sức cầu nội địa yếu và tồn kho lớn. Các chuyên gia dự báo, Trung Quốc có thể áp dụng chính sách cắt giảm sản lượng để cân bằng cung cầu và hạn chế dư thừa.
Thị trường trong nước: Nhiều kỳ vọng đầu quý mới
HRC nhập khẩu giảm nhẹ
Tại Việt Nam, giá HRC nhập khẩu từ Trung Quốc tiếp tục giảm nhẹ so với cuối tháng 9. Điều này tạo áp lực cạnh tranh lên các nhà máy trong nước khi khách hàng có thể lựa chọn nguồn nhập khẩu với mức giá thấp hơn. Các doanh nghiệp nội địa vì vậy cần cân nhắc kỹ lưỡng chiến lược giá bán để duy trì thị phần.
Tôn mạ và ống thép: Tâm lý thận trọng
Thị trường tôn mạ và ống thép vẫn chưa có tín hiệu khởi sắc rõ ràng. Khách hàng có xu hướng mua nhỏ lẻ, chỉ nhập hàng khi gần hết tồn kho. Do đó, các doanh nghiệp trong ngành duy trì hoạt động thận trọng, điều chỉnh sản xuất và phân phối linh hoạt nhằm tránh áp lực hàng tồn.
Thép xây dựng: Kỳ vọng tăng tốc
Thời tiết thuận lợi hơn sau giai đoạn mưa nhiều mở ra cơ hội cho thị trường xây dựng. Đây là yếu tố giúp nhu cầu thép xây dựng có khả năng phục hồi mạnh mẽ từ đầu tháng 10. Các công trình dân dụng, hạ tầng, dự án dang dở đều cần khối lượng thép lớn, tạo cơ hội cho các nhà sản xuất đẩy mạnh tiêu thụ.
Thị trường phế liệu: Chờ cú hích từ thép xây dựng
Phế liệu vẫn là nguồn đầu vào quan trọng giúp giảm chi phí sản xuất. Hiện tại, giá phế liệu trong nước duy trì ổn định, nhưng có thể bật tăng nếu nhu cầu thép xây dựng tăng mạnh. Khi doanh số thép xây dựng phục hồi, lượng phế liệu cũng sẽ được hấp thụ nhiều hơn trong chuỗi sản xuất.
Mối tương quan giữa tồn kho – sản lượng – giá cả
Tồn kho và sản lượng
Khi tồn kho cao và sản lượng vẫn ổn định, áp lực giải phóng hàng khiến giá thép có nguy cơ giảm. Tồn kho nguyên liệu như quặng sắt, phôi thép ở mức lớn cũng làm tăng chi phí lưu kho, buộc nhà sản xuất phải tính đến kịch bản hạ giá.
Giá cả và cầu tiêu thụ
Sản lượng thép xây dựng và thành phẩm ổn định trong khi sức cầu chưa bật mạnh dẫn đến khả năng dư cung cục bộ ở một số khu vực. Điều này khiến các doanh nghiệp cần theo dõi sát nhu cầu thị trường để có quyết định điều chỉnh phù hợp.
Dự báo xu hướng ngắn hạn và trung hạn
Ngắn hạn (1–2 tuần tới)
Thị trường thép xây dựng và thép cuộn có thể chịu áp lực giảm giá nhẹ do các nhà máy ưu tiên giải phóng tồn kho. Người mua vẫn có thể tận dụng để chốt hàng giá tốt.
Trung hạn (từ cuối tháng 10 trở đi)
Nếu vốn đầu tư hạ tầng, bất động sản và xuất khẩu thép được khơi thông, nhu cầu sẽ dần hồi phục. Điều này giúp giá thép thành phẩm có cơ hội “nhích lên” trở lại.
Đối với nguyên liệu như quặng và phôi, nguồn cung dồi dào sẽ cho phép các nhà máy nhập khẩu với giá rẻ hơn. Tuy nhiên, cạnh tranh về chi phí sản xuất giữa các doanh nghiệp sẽ ngày càng gay gắt.
Kết luận
Ngày 01/10 mở ra quý IV với nhiều tín hiệu trái chiều: giá HRC nhập khẩu giảm, quặng sắt chịu áp lực, trong khi thép xây dựng kỳ vọng hồi phục nhờ nhu cầu tăng. Thách thức lớn nhất của doanh nghiệp thép trong giai đoạn này là tìm điểm cân bằng giữa giá, sản lượng và tồn kho.
